Kwets Onafhankelijk Maandblad voor de Vrije Wetteraar

Gisteren vond in het provinciaal domein Den Blakken een debat plaats over de Europese verkiezingen. Het debat werd georganiseerd door Open Vld. Voor het panel konden enkele mooie namen gestrikt worden.

De grootste naam van de avond kon Open Vld uit eigen rangen halen: voor hen debatteerde minister van buitenlandse zaken Karel De Gucht. Met Vera Dua (Groen!), Derk Jan Eppink (Lijst Dedecker), Anne Van Lancker (Sp.a) en Marylin Neven (CD&V) stuurden ook de andere partijen heel wat 'schoon volk' naar Den Blakken. Moderator van dienst was Johny Vansevenant. In de zaal was het publiek behoorlijk talrijk opgekomen.

Logische opener was de bankencrisis en de rol die de Europese Unie daarin vervulde. Al gauw kwamen de aloude tegenstellingen bovendrijven. De Gucht vond dat de Europese Centrale Bank goed werk geleverd had naargelang haar mogelijkheden. "De ECB heeft altijd zowel de liquiditeit van de banken gegarandeerd als de koers van de euro in het oog gehouden", verduidelijkte hij zijn mening. Dat gebrek aan echte slagkracht maakte volgens Neven duidelijk "dat de EU dringend intern orde op zaken moet stellen". Eppink zag in de crisis dan weer een fikse waarschuwing: "de zogeheten gratispolitiek (doelend op de te gemakkelijke kredietverstrekking in de VS, AP) waar ook ter wereld houdt een gevaar in voor de financiële stabiliteit. De Europese Unie heeft als geheel trouwens te laat gereageerd op de crisis." Eppink ging wel akkoord dat de ECB goed werk geleverd had. Veru Dua hekelde vooral het gebrek aan samenwerking tussen de lidstaten om de crisis. "Ik hoop dat de crisis politieke wil tot verandering zal brengen", liet ze optekenen. Verder wil het kopstuk van Groen! ook dat Europa meer financiële slagkracht krijgt.

Over hoe de puinresten van de crisis opgeruimd moeten worden, waren de panelleden het ook niet eens. Dat werd vooral duidelijk toen moderator Vansevenant het plan Verhofstadt (met o.a. een Europese bad bank en voor in totaal ongeveer 1000 miljard investeringen, deels in de vorm van Europese obligaties) op tafel gooide. De Gucht schaarde zich achter het plan van zijn partijgenoot en Europa-voluntarist Verhofstadt, maar verbond daar wel een voorwaarde aan. "Die obligaties", zo verduidelijkte hij, "zijn enkel mogelijk indien er een soort van Europese belastingen zouden komen om als waarborg te dienen". "Daar bestaat absoluut geen maatschappelijk draagvlak voor", counterde Eppink. Bovendien vreesde die laatste dat het plan van Verhofstadt een ware belastingsexplosie zou betekenen. Neven en Van Lancker volgden eerder de lijn van De Gucht. Zij vinden dat Europese belastingen moeten kunnen, omdat de Europese Unie momenteel haar bevoegdheden niet naar behoren kan uitvoeren door de beperkte middelen die ze krijgt. "Een Europese belasting moet kunnen, indien die nationaal gecompenseerd wordt", verdedigt Neven haar standpunt. Bij Van Lancker een soortgelijk plan: "wij zijn eerder te vinden voor een (overal gelijke) Europese vennootschapsbelasting in plaats van de vennootschapsbelasting op nationaal niveau."

GROEN EUROPA

Een ander te verwachten issue was dat van groene energie. Vansevenant legde Dua het vuur aan de schenen, toen hij vroeg naar de energieheffing die Groen! voorstelt, om daarna nog eens 500 miljard euro te investeren voor 5 miljoen 'groene' jobs. "We kunnen inderdaad beter voor die 'new deal', dat totaalpakket van groene investeringen in alle mogelijke sectoren gaan" vertelde Dua. "Hoe je het ook draait, de oplossingen voor de milieu- en energieproblemen zullen sowieso met geld van de belastingbetaler betaald moeten worden."

Onvermijdelijk verschenen ook de kerncentrales terug op het toneel. Derk Jan Eppink noemde zijn partij groen-rechts: "wij zijn vóór het investeren in milieuvriendelijke projecten, maar wij zijn tégen de sluiting van de kerncentrales op korte termijn. Als we de centrales in 2015 sluiten, gaat het licht gewoon uit." Als door een wesp gestoken pikte Dua in: "Niet waar. Er zijn veel landen zoals Oostenrijk en Hongarije die zich perfect redden zonder kerncentrales. Slechts 3% van de wereldenergie is afkomstig van kerncentrales, wat deze dus vervangbaar maakt." Verder voegde het groene kopstuk er nog aan toe dat ook uranium ooit uitgeput geraakt. Van Lancker mengde zich niet te veel in dit debat, maar benadrukte vooral het belang van het verbruik dat met 20 procent moet dalen. Zij ziet dus minstens even veel heil in maatregelen als het subsidiëren van dakisolatie.

Opmerkelijk in dit debat is de uitspraak van Karel De Gucht: "Volgens mij kunnen we de kerncentrales niet sluiten in 2015. We kunnen tegen die tijd de daardoor verloren capaciteit nooit helemaal opvangen, wat zou betekenen dat we elektriciteit -afkomstig van kernenergie- uit Frankrijk zouden moeten importeren. Daar zie ik het nut niet van in, dus volgens mij houden we ze beter open." Markant detail: het was Open Vld er in de toenmalige regering mee instemde de centrales tegen 2015 te sluiten.

Over de grenzen van Europa heerste een opmerkelijke eensgezindheid. Behalve Eppink waren alle panelleden het ermee eens dat er op het vlak van uitbreiding beter even een adempauze ingelast wordt om de interne structuren te reorganiseren. Eppink vond dat Europa nu de grenzen van zijn opnamecapaciteit bereikt heeft. Voor hem komt het er nu op aan te consolideren en eerder engagementen aan te gaan met vrijhandelszones dan met nieuwe lidstaten. Gevraagd naar de kwestie Turkije waren alle partijen -behalve Lijst Dedecker- het ermee eens dat dit land momenteel absoluut nog niet voldoet aan de normen voor een toetreding, maar dat de deur zeker niet gesloten mag worden.